Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama net başlar elbette bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes almak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş gelir ve notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de duman tıkanır ve aroma bastırılır ısı de tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.